Το «σκληρό καρύδι» – Ένα βιβλίο που αξίζει να προσέξουμε!

2 Comments 🕔11:40, 16.Νοέ 2015

Το λεξιλόγιο των παιδιών μας έχει εμπλουτιστεί. Έχει προστεθεί η λέξη πρόσφυγας και όλες οι προερχόμενες από αυτή λοιπές λέξεις: προσφυγόπουλο, προσφυγικά, προσφυγάκι. Η Βάλια μία ημέρα ερχόμενη από το σχολείο με ρώτησε:
– Μαμά ξέρεις τι σημαίνει “ποσφυγας” (το ρ ακόμα δεν μπορεί να το πει αλλά μου έδωσε ιδέα για μία νέα λέξη που θα μπορούσε να είναι «πωσφυγας» πως δηλαδή μπορεί να διαφύγει κανείς…)
– Όχι αγάπη δεν ξέρω. Για πες μου να μάθω
– Είναι ένας “άθωπος” που δεν έχει σπίτι, έχει πόλεμο και έχει “έθει” στη δική μας “χώα” γιατί δεν έχει φαγητό, και “ούχα” και μένει σε σκηνή.

Έτσι κάπως απλά μπήκε στο σπίτι μας μία τόσο σκληρή κατά λοιπά έννοια. Μία λέξη που μέχρι πριν μερικούς μήνες είχε ταυτιστεί με την μικρασιατική καταστροφή που μετά από τόσες πια δεκαετίες έχει γίνει σκονισμένη σελίδα στο βιβλίο της νεότερης ιστορίας.

Τα σκληρά γεγονότα των τελευταίων μηνών με τις εικόνες του θανάτου, του πόνου, της ταλαιπωρίας, της εξαθλίωσης και της απάνθρωπης μεταχείρισης χιλιάδων ανθρώπων που για να γλιτώσουν από τις βόμβες και κάθε είδους εκρηκτικό, μπήκαν ή καλύτερα “αρπάχτηκαν» από ένα ξύλινο κομμάτι που κάποιες φορές έμοιαζε με βάρκα και κάποιες άλλες όχι, για να γλυτώσουν.

Kαι έτσι κάπως δειλά στην αρχή αλλά δυναμικά στην πορεία, μπήκε και η Αισέ στη ζωή μας μέσα από χάρτινες σελίδες που οι λέξεις της έδωσαν ζωή. Φωνή είχε αλλά έπρεπε να ακουστεί με κάποιο τρόπο.

διαβάζουμε_σκληρό καρύδι

Γιατί η Αισέ δεν είναι ένα τυχαίο κορίτσι. Είναι ένα «σκληρό καρύδι» που αν και στα 9 της χρόνια μοιράζεται τα ίδια βάσανα με όλα τα παιδιά της ηλικίας της: σχέσεις με τους συμμαθητές και τον αδερφό της, φιλίες, παιχνίδι… στο βάθος καραδοκούν άλλες βαθύτερες έγνοιες για μια πατρίδα που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει. Μία πατρίδα και ρίζες που δεν ξεχνάει και που κάπως προσπαθεί να συνοψίσει εξηγώντας τη σημασία του ονόματός της

«…Η μαμά μου είναι μια γλυκιά γιαγιά, σαν τη γιαγιά μου, που μου χάρισε το όνομά της. Αϊσέ σημαίνει Ζωή! Όχι, μη με λέτε Ζωή! Αϊσέ να με λέτε! Κι ας δυσκολεύεστε». Αν δεν μπορεί να κρατήσει ζωντανό τίποτε άλλο, ας κρατήσει τουλάχιστον το όνομά της.

Το «σκληρό καρύδι» είναι ένα βιβλίο που διαβάσαμε πρόσφατα από τις εκδόσεις Καλειδοσκόπιο και την Ελένη Σβορώνου που εκδόθηκε σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες. Ένα ιδιαίτερο βιβλίο που αξίζει να προσέξουμε και να διαβάσουμε στα παιδιά μας. Γλώσσα απλή που δεν έχει πρόθεση να εντυπωσιάσει αλλά ταυτίζεται με το χαρακτήρα της 9χρονης ηρωίδας Αισέ. Διαθέτει δυναμισμό, και είναι κοφτή, ξεκάθαρη και άκρως περιεκτική χωρίς διακοσμητικά και περιαυτολογίες. Άλλωστε και η Αισέ «ξεριζώθηκε» χωρίς να το επιλέξει, βίαια από το σπίτι της, από τη χώρα της και βρήκε απάγκιο σε μία ξένη χώρα, διαφορετική από τη δική της. Διαθέτει ωστόσο χιούμορ που εύστοχα χρησιμοποιεί για να περιγράψει τα βιώματα της ηρωίδας της με το ίδιο της το στόμα:

«Όταν κάνω προσευχή εμένα μου έρχονται άσχετα πράγματα στο μυαλό όπως: το πέρα δώθε μέσα στην καρότσα, σα να μας είχαν βάλει μέσα στο μίξερ, η αηδία που μου ήρθε όταν δοκίμασα εδώ μία άσπρη σάλτσα που την έλεγαν τζατζίκι, τα μπάμ μπουμ από τις βόμβες..»

Προσπαθεί να επιβιώσει και να ενταχτεί σε μια νέα κοινωνία, να συνυπάρξει με παιδιά της ηλικίας της, να γίνει αποδεκτή, να διεκδικήσει το δικαίωμά της στο παιχνίδι, τον αθλητισμό, τη μόρφωση, τη ζωή γενικότερα.

διαβάζουμε_σκληρό καρύδι_4

διαβάζουμε_σκληρό καρύδι_1

Στην εικονογράφηση, η Ευαγγελία Γουτιάνου έχει επίσης κάνει εξαιρετική δουλειά. Οι ολοσέλιδες εικόνες κυριαρχούν με χρώματα βασικά αλλά έντονα δίχως να επιδέχονται κουβέντα… Οι εικόνες βάζουν «επεξηγηματικούς αστερίσκους» στον πολιτισμό και τα χαρακτηριστικά της χώρας της Αισέ προβάλλοντας κυρίως τις ενδυματολογικές τους προτιμήσεις που δεν είναι άλλες από τις ανατολίτικες μαντίλες σε χρώμα μαύρο/βυσσινί και λίγο πράσινο χρώμα, μέχρι το πείσμα τους να διεκδικήσουν το δικαίωμα στη ζωή, υποστηρίζοντας φυσικά το κείμενο.

διαβάζουμε_σκληρό καρύδι_3

διαβάζουμε_σκληρό καρύδι_2

Το βιβλίο στην κυριολεξία το «ρουφήξαμε» μέσα σε ένα βράδυ. Και η Αλίκη αγάπησε τη νέα αυτή φίλη της γιατί ένιωσε την ανάγκη της να αγαπηθεί ακόμα και αν είναι ένα «σκληρό καρύδι». Γιατί γύρω από το σκληρό περίβλημά τους υπάρχει μία γλυκιά και νόστιμη ουσία. Άλλωστε και ένα σκληρό καρύδι, μπορεί να διεκδικεί με δυναμισμό έναν καλύτερο κόσμο, να ονειρεύεται ένα ευτυχισμένο και καλύτερο αύριο ακόμα και όταν το σήμερα, φαντάζει ένας εφιάλτης….

Κατάλληλο για παιδιά 8+

Χ

Υ.Γ. Το άρθρο αυτό γράφτηκε πριν τα τρομακτικά γεγονότα που συνέβησαν στις 13/11 στο Παρίσι. Είμαι σίγουρη πως κάποιοι ίσως να το σχολιάσουν αρνητικά ή γιατί όχι να επιλέξουν να μην το διαβάσουν. Η Αισέ όμως είναι ένα παιδί σαν τα δικά μας. Ονειρεύεται ένα κόσμο ελεύθερο, χωρίς πολέμους και βόμβες, ένα κόσμο όπου ήσυχα θα μπορεί να κοιμάται μαζί με τη μαμά και το μπαμπά της στο σπίτι της χωρίς το άγχος της εκτέλεσης.

Είναι από το Αφγανιστάν αλλά θα μπορούσε να είναι από τη Συρία, την Ελλάδα, την Ιταλία, τη Γαλλία. Θα μπορούσε να λέγεται Μαρία, Στέλλα, Anna. Και αυτά τα παιδιά, εκτός από την φροντίδα μας και τη προστασία μας, οφείλουν και να μάθουν, να μορφωθούν, να διαβάσουν γιατί ίσως, λέω ίσως, να γίνουν οι επόμενοι ηγέτες που θα μάθουν να αφουγκράζονται καλύτερα τις διαφορετικότητες και να τις λειαίνουν μέχρι να εξαφανιστούν ή καλύτερα να απορροφηθούν από ένα σύνολο που το μόνο που θα το νοιάζει είναι η ελευθερία, η πρόοδος και η αδελφοσύνη.

 

Το βιβλίο μπορείτε να το βρείτε εδώ.

you may also like:

About Author

2 Comments

  1. 🕔 13:02, 11.Αύγ 2017

    Hakuna

    Θεωρω οτι το πότε γραφτηκε το αρθρο δεν εχει καμία σημασια. Για το συμβαν στο Παρισι ευθυνονται τρομοκρατες, οχι προσφυγες. Δυστυχως μια (μικρη ελπιζω) μεριδα ανθρωπων δεν κανει αυτον τον διαχωρισμό. Δεν καταλαβαινω πως γινεται το τσουβαλιασμα τοσο διαφορετικων περιπτωσεων αλλά γινεται. Αυτοι οι ανθρωποι δεν προκειται ποτέ ουτως ή άλλως να αγορασουν ενα τετοιο βιβλιο.
    Επ´ ευκαιριας θελω και να σ´ ευχαριστησω για ολα αυτα τα βιβλια που παρουσιαζεις στη σελιδα σου, μ´ εχεις βοηθησει πολύ! Keep going!

    reply comment
  2. 🕔 8:12, 12.Αύγ 2017

    Pepi Author

    Σε ευχαριστώ για το σχόλιο αλλά και τα ενθαρρυντικά λόγια. Σε καμία περίπτωση δεν υπήρχε πρόθεση να συνδέσω αυτά τα δύο άσχετα μεταξύ τους φαινόμενα – την τρομοκρατία με τη προσφυγιά και τη μετανάστευση. Για αυτό και το υπογραμμίζω στο υστερόγραφο. Καλή συνέχεια και σε εσένα

    reply comment

Write a Comment 

<