Επισκεφθήκαμε το Μουσείο Καπνού στην Καβάλα – Για να μην γίνει “καπνός” η μνήμη

0 Comments 🕔08:34, 05.Οκτ 2018

Μουσείο Καπνού στην Καβάλα

Κάθε χρόνο η επίσκεψή μας στην Καβάλα, πόλη του μπαμπά μας είναι μέρος της οικογενειακής παράδοσης. Και κάθε χρόνο, καθώς εκείνες μεγαλώνουν το ενδιαφέρον μετατοπίζεται από τις παραλίες και τις παιδικές χαρές σε νέα μέρη, νέες γωνιές. Άλλωστε η Καβάλα είναι μια πόλη πλούσια σε ιστορικό περιεχόμενο. Από την συνοικία της Παναγιάς, την παλιά δηλαδή Πόλη της Καβάλας με την πλατεία του Μεχμέτ Αλή και το «κονάκι» του, το Φάρο, την εκκλησία της Παναγίας, το Ιμαρέτ μέχρι και τη νέα πλέον πλευρά της μπορείς να περιηγηθείς στο παρελθόν του τόπου αυτού και να φανταστείς για λίγο τη ζωή των προγόνων μας της σύγχρονης ιστορίας.

Η Καβάλα είναι γνωστή και ως η Μέκκα του καπνού για δύο κυρίως λόγους: από τη μία η γειτνίασή της με περιοχές όπου γινόταν καλλιέργεια της εξαιρετικής ποικιλία καπνού «μπασμάς» και από την άλλη το λιμάνι της, που είχε τη δυνατότητα εξυπηρέτησης μεγάλων εμπορικών πλοίων. Έτσι κάπως κατάφερε στα μέσα του 19ου αιώνα να συγκεντρώσει την εμπορική εκμετάλλευση των καπνών της Βαλκανικής χερσονήσου.΄


Φωτό Πλατεία Καπνεργάτη

(σημ. Το μνημείο του Καπνεργάτη, είναι δημιουργία του Δημητρίου Αρμακόλα, ενός από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες γλύπτες. Το μνημείο τοποθετήθηκε στην ομώνυμη πλατεία το 1986)

Μουσείο Καπνού Καβάλας

Φέτος λοιπόν το είχα βάλει στο μάτι. Αδιανόητο να μην το έχω ακόμα επισκεφθεί. Πήρα το χάρτη και ξεκίνησα χέρι χέρι με την Αλίκη. Αγωνιούσα να γνωρίσουμε λίγο από την περίτρανη ιστορία της Καβάλας, τη Βασίλισσα του Καπνού στην Ελλάδα.

Ο δρόμος ανηφορικός, αξίζει όμως γιατί περνάς και από την πλατεία Καπνεργάτη με το επιβλητικό της κτίριο αλλά και το Δημαρχείο, καθώς η Καβάλα είναι μια πόλη αμφιθεατρικά χτισμένη περιμετρικά του λιμανιού της, το gps με πρόδιδε συχνά αλλά «ρωτώντας πας στην Πόλη» και λίγο αριστερά, λίγο δεξιά φθάσαμε μπροστά σε μία μάλλον άχαρη πολυκατοικία, τσιμεντένιο κτίριο που εκτός από την φθαρμένη ταμπέλα με το όνομα του Μουσείου με μικρά γράμματα, τίποτα άλλα δε πρόδιδε το θησαυρό που έκρυβε μέσα.

Μουσείο Καπνού Καβάλας

Μουσείο Καπνού Καβάλας

Το Μουσείο, άνοιξε τις πόρτες του στις 5 Απριλίου 2003, και στεγάζεται προσωρινά στον ισόγειο χώρο του πρώην Ελληνικού Οργανισμού Καπνού, ο οποίος παραχωρήθηκε στο Δήμο Καβάλας από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Ένα κτίριο αταίριαστο με τον πλούτο που κρύβει σε αναμνήσεις. Πληρώσαμε υπερήφανα το αντίτιμο της εισόδου ελπίζοντας πως έτσι θα συνδράμουμε στο να μεταφερθούν τα εκθεσιακά ντοκουμέντα σε ένα νέο χώρο και ξεκινήσαμε την περιήγησή μας.

Δυστυχώς σύντομα ανακαλύψαμε ότι καμία πληροφορία δεν θα μας βοηθούσε στην εποικοδομητική ξενάγηση (δυστυχώς δεν υπήρχε και κάποιος να μας καθοδηγήσει) με τις πληροφορίες και τις επεξηγήσεις σχεδόν ανύπαρκτες. Έπρεπε να ψάξω πληροφορίες σε άλλες πηγές που παραθέτω εδώ. Η ατμόσφαιρα όμως ιδιαίτερη και φορτισμένη.

Εκθέματα – Ιστορία

Το Μουσείο φιλοξενεί αντικείμενα κι αρχειακό υλικό για την καλλιέργεια και την παραγωγή του καπνού, την αγροτική κι εμπορική επεξεργασία του, τα βιομηχανικά καπνικά προϊόντα και τα εκθεσιακά καπνοδείγματα.

Μουσείο Καπνού Καβάλας

Μουσείο Καπνού Καβάλας

Μουσείο Καπνού Καβάλας

Μουσείο Καπνού Καβάλας

Βελόνες μπουρλιάσματος, πλάστιγγες και ζυγαριές, κόσκινα και χαρμανιέρες, κάσες δεματοποίησης, μέγγενη και χαβάνια. Βλέπεις δείγματα ποικιλιών καπνού από όλα τα μέρη της Ελλάδας, ήτοι μπασμά, μπασί-μπαγλί, καμπά–κουλάκ, τσεμπέλια και μυρωδάτα, δέματα κλασσικής και εμπορικής επεξεργασίας, παστάλια και κιοντέδες, τόγκες και μπαστουνιέρες τα οποία σαφώς και δεν αναφέρονται πουθενά με το όνομά τους αλλά τα διαβάζω πλέον στην ιστοσελίδα του Μουσείου.

Πλούσιο φωτογραφικό υλικό τόσο από την παραγωγική διαδικασία όσο και από τους ανθρώπους που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο εκείνη την περίοδο.

Οι καπνεργάτες και το αγωνιστικό πνεύμα τους και το πάθος τους να εξασφαλίσουν συνθήκες ζωής καλύτερες για τους ίδιους και τις οικογένειές τους που βρίσκονταν διαρκώς σε κινητοποιήσεις μετά το 1926 με κορύφωση τα γεγονότα του 1924 αλλά και του Ιούλιου 1933 με τους εγκλεισμούς των καπνεργατών στις καπναποθήκες.

 

Μουσείο Καπνού Καβάλας

Μουσείο Καπνού Καβάλας

Μουσείο Καπνού Καβάλας

Τότε η καπνεμπορική επιχείρηση Μπενβενίστε ανακοίνωσε ξαφνικά την απόλυση όλων των ανδρών καπνεργατών ώστε να εισάγει το σύστημα της «τόγκας», της απλουστευμένης επεξεργασίας των καπνών (τα φύλλα χωρίζονται ποιοτικά και δεν δεματοποιούνται αμέσως, αλλά τσαλακώνονται στα πατητήρια για να δεματοποιηθούν αργότερα), που θα απασχολούσε μόνο γυναίκες, αφού αμείβονταν με χαμηλότερο ημερομίσθιο.

Διαδηλώσεις, συλλήψεις, βίαια επεισόδια, τραυματισμοί αλλά και θάνατοι, τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν εκείνη την τραγική περίοδο.

Μουσείο Καπνού Καβάλας

Περιγράφει ο Γ. Πέγιος, μέλος της επιτροπής που συγκροτήθηκε από τον παράνομο συνδικαλιστικό μηχανισμό των καπνεργατών για να συντονίσει τον αγώνα στις αποθήκες: «Η εικόνα που παρουσίαζαν οι καπναποθήκες ήταν πραγματικά τραγική. Σε όλα τα παράθυρα των καπναποθηκών, στις οποίες ήταν κλεισμένοι οι εργάτες, κρέμονταν πένθιμα μαύρα τσούλια και σε μεγάλες χάρτινες μπλε κόλλες ήταν γραμμένα τα συνθήματα “οι άνδρες στην τόγκα – ψωμί – νερό”. Οι βραδινές ώρες ήταν εφιαλτικές για όλους τους κατοίκους της πόλης. Πέντε χιλιάδες περίπου φωνές από άνδρες και γυναίκες μέσα στη νεκρική ησυχία της νύχτας γίνονταν ανατριχιαστικό μήνυμα για ζωή και επιβίωση. Γεγονότα ανεπανάληπτα και τραγικά…» (πηγή)

Εδώ μπορείς να διαβάσεις περισσότερα για την Ιστορία του Καπνού και τα γεγονότα που καθόρισαν τις επόμενες δεκαετίες.

Αναχώρηση

Γράψαμε και οι δύο στο βιβλίο επισκεπτών και αν και αρχικά ήμασταν λίγο κακόκεφες νιώσαμε όμορφα για αυτό που είχαμε δει.

Εικόνες, που σκιαγραφούν τη νεότερη και σύγχρονη ιστορία της πόλης, για κάποιους οικείες και ζωντανές, που ανακαλούν μνήμες και συναισθήματα και για άλλους άγνωστες και τόσο μακρινές. Πολλά από τα εκθέματα, τα φωτογραφικά αρχεία και τα αντικείμενα όπως μητρώα εργαζομένων, τα έχουν δωρίσει απλοί κάτοικοι, απλοί καπνεργάτες, μια κίνηση που φανερώνει τον καθοριστικό ρόλο που είχε στη ζωή τους ο καπνός. Καθόρισε και όρισε τις ζωές τους.

Αν λοιπόν βρεθείς στην πόλη της Καβάλας, κάνε μια στάση στο Δημοτικό Μουσείο Καπνού – ως φόρο τιμής σε όσους δούλεψαν σχεδόν σαν σκλάβοι ελπίζοντας σε μια καλύτερη ζωή, σε ένα καλύτερο αύριο.

Ελπίζω σύντομα να δημιουργηθεί ένα σύγχρονο Μουσείο Καπνού όπως του αξίζει, όπως τους αξίζει. Για να μην γίνουν …καπνός στο πέρασμα της ιστορίες οι μνήμες αυτές.

… «Σας ξαναγυρίζω τώρα κοντινά μας, μπαίνω μαζί σας στο δικό σας χώρο στο κάστρο φρούριο του καπνομάγαζου της Καβάλας, αναπνέω ακόμη την μπόχα της νικοτίνης, ενώ ξαναβλέπω μπροστά μου να ξετυλίγονται οι αγώνες των εργατών, όπως πάλεψαν για λίγο ψωμί και όσων χάθηκαν για καλύτερη ζήση. Αγώνας που επιβάλλεται να βρίσκονται στην προμετωπίδα του μουσείου της δουλειάς!…» γράφει ο Φώτης Πρασίνης, λογοτέχνης

Μουσείο Καπνού Καβάλας
Καβάλα, Κ.Παλαιολόγου 4, 65403
τηλ 2510 223344
Ιστοσελίδα www.tobaccomuseum.gr

ΩΡΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Χειμερινό Ωράριο (Οκτώβριος – Μάιος)
Δευτέρα – Παρασκευή / 08.00 -16.00Σάββατο / 10.00-14.00

Θερινό Ωράριο (Ιούνιος – Σεπτέμβριος)

Δευτέρα – Παρασκευή / 08.00 – 16.00Σάββατο – Κυριακή / 10.00 – 14.00
Πέμπτη / 17.00 – 21.00

Τιμή εισιτηρίου 2€ κανονικό / 1€ μειωμένο

you may also like:

About Author

No Comments

No Comments Yet!

No one have left a comment for this post yet!

WRITE A COMMENT ON THIS POST

Write a Comment 

Your email address will not be published. Required fields are marked *